Gisteren bezocht ik de overzichtstentoonstelling van Yayoi Kusama, één van de meest invloedrijke kunstenaars van de 20ste en 21ste eeuw. Kusama werd in 1929 geboren in Japan en overleed daar zeer onlangs, in augustus 2026. Daartussen had ze een lange en indrukwekkende carrière. Ze is vooral bekend van de vele stippen in haar werk en dat heeft te maken met de psychische problemen die ze al sinds haar jonge jaren had. Om haar angsten te overwinnen vulde ze haar wereld met stippen, om zo een gevoel van oneindigheid te creëren.
Er waren honderden van haar kunstwerken te zien: schilderijen, tekeningen, sculpturen, mode, collages en installaties. Vooral de spiegelende ruimtes waarin je het gevoel hebt in een soort eindeloos universum te staan, waren spectaculair. Er stonden best lange rijen voor en je mocht ook niet zo lang naar binnen, maar het wachten was de moeite waard. Een paar jaar geleden had ik in museum Voorlinden al eens in zo’n ruimte met eindeloos veel rode, groene en blauwe lichtstippen gestaan en ik had niet verwacht dat nog eens te mogen meemaken – dus alleen dat al was geweldig.
Er waren ook filmpjes en dia’s te zien van haar baanbrekende performances, onder andere in Nederland. Wat ik me steeds meer realiseerde is hoe vernieuwend Kusama was en hoe zij als niet-westerse vrouw in een destijds door mannen gedomineerde kunstwereld heeft moeten strijden voor erkenning.
Verder spelen pompoenen een belangrijke rol in haar werk en ook hiervan waren verschillende voorbeelden te zien. Ze was dol op pompoenen, omdat die haar zo’n vredig gevoel gaven. “It is for the pumpkins that I keep on going”.
De expositie is nog te bezoeken tot en met 17 januari 2027 in het Stedelijk Museum Amsterdam. N.B. Je moet wel even van tevoren een kaartje reserveren voor een specifiek tijdstip.