Nu het dan ook volgens de kalender echt zomer is, is het een mooi moment om het betreffende Verkade-album er eens op na te slaan. Helaas staan de originele boeken uit de periode rond 1910 hier niet in de kast; wél de ongewijzigde herdrukken uit 1975, die uitgeverij Zomer & Keuning in samenwerking met Natuurmonumenten op de markt bracht. Voor het echte Verkade-albumgevoel hebben ze de plakplaatjes er toen ook weer apart bijgedaan: “de los bijgeleverde plaatjes zijn vanaf het begin een belangrijk en aantrekkelijk bestanddeel van deze albums geweest. Het inplakken was een gezellige bezigheid en spelenderwijs leerde men de planten en dieren al wat kennen.”
Begin twintigste eeuw startte Verkade met spaarplaatjes bij de koekjes, die in speciale albums konden worden geplakt. In 1904 startte de samenwerking met schrijver, onderwijzer en natuurkenner Jac. P. Thijsse en dat werd een groot succes, mede door de prachtige afbeeldingen van L.W.R. Wenckebach (die ook illustraties voor De Hollandsche Lelie maakte), Jan van Oort en Jan Voerman jr. Duizenden albums werden volgeplakt en de albums werden een begrip. Er werden zelfs speciale ruilbeurzen georganiseerd, waarbij Verkade de verzamelaars voorzag van koekjes en chocola.
Bij de herdruk van de albums Lente, Zomer, Herfst en Winter in 1975 schreef een bekende natuurschrijver uit die tijd bij ieder album een voorwoord. Deze Kees Hana (1910-1975) was toen al ernstig ziek, maar zijn teksten zijn inhoudelijk interessant en net zo enthousiast als die van zijn leermeester die hij duidelijk bewonderde. Na een uitgebreide omschrijving van Thijsses kwaliteiten meldde hij schoorvoetend dat hij wél een paar kleine dingetjes gecorrigeerd had, ‘doch met de grootste eerbied en voorzichtigheid’. Spijtig genoeg maakte Hana zelf de verschijning van de heruitgaven niet meer mee, hij stierf kort voor de presentatie.
Het is leuk om door de boeken te bladeren, ze geven natuurlijk een enorm nostalgisch gevoel en zijn nog leerzaam ook. En zeer herkenbaar, ik heb zelf ook steeds de neiging om aan mensen te vertellen dat de Toscaanse Jasmijn nu overal heerlijk geurend bloeit en dat ze echt snel naar specifieke straten moeten vanwege de bloeiende lindebomen. Thijsse: “Ik heb heusch laatst een oude dame gesproken, die kende lindebloesem alleen van den drogist voor een stuiver in een zakje. Ze had nooit de linde zien bloeien! Zoo iets vind ik huiveringwekkend. Overal staan linden. En nu kan ik me wel begrijpen, dat iemand de bloemen van de linde niet ziet, want ze zitten nogal verborgen onder en tusschen de bladeren en de meeste menschen loopen met de oogen naar den grond dubbeltjes te zoeken of voorovergebogen als het redeloze vee. Maar dat ze den lindebloesem niet ruiken, dat is mij volkomen onbegrijpelijk.”
Mij ook.
